Yargıtay’dan Primle Çalışanları İlgilendiren Emsal Karar

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, prim sistemiyle çalışan işçileri yakından ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, satış hedeflerine bağlı olarak miktarı değişen primlerin, belirli şartların bulunması halinde kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmesi gerektiğine hükmetti.

Karara konu olayda bir işçi, haftalık çalışma süresinin yasal sınırı aştığını, sayım, eğitim ve toplantılar nedeniyle fazla çalışma yaptığını belirterek iş sözleşmesini feshetti. İşçi ayrıca satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlendiğini, bu nedenle prim almasının engellendiğini ve iş yerinde psikolojik baskıya maruz kaldığını ileri sürerek kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücretleri başta olmak üzere çeşitli işçilik alacaklarının ödenmesini talep etti.

İş Mahkemesi tarafından yapılan incelemede işçinin 19,5 saatlik ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunduğu tespit edildi. Mahkeme, ödenmeyen fazla mesai nedeniyle işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğine karar vererek kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacaklarının bir bölümünün ödenmesine hükmetti.

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine taşınmasının ardından da işçinin haklı fesih yaptığı yönündeki değerlendirme yerinde bulundu. Ancak bordrolarda “ÇPS Bonus” adı altında gösterilen primlerin düzenli ve devamlı olmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmemesine karar verildi.

Yargıtay Primlerin Hesaba Katılması Gerektiğine Karar Verdi

Dosyanın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi devreye girdi. Yüksek Mahkeme, işçinin her ay aynı miktarda prim almamasının veya yalnızca belirli satış hedeflerine ulaştığı dönemlerde prime hak kazanmasının, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabından tamamen çıkarılması için yeterli olmadığına hükmetti.

Yargıtay kararında, kıdem tazminatına esas ücret belirlenirken yalnızca işçinin temel maaşının değil, devamlılık gösteren ve para ile ölçülebilen menfaatlerin de dikkate alınması gerektiği vurgulandı.

Bu kapsamda şartların oluşması halinde primlerin yanı sıra yakacak, giyecek, kira, aydınlatma, servis ve yemek yardımları ile özel sağlık veya hayat sigortası gibi düzenli menfaatlerin de giydirilmiş ücret hesabında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Son Bir Yıldaki Primler Dikkate Alınacak

Yargıtay, somut olayda işçinin bordrolarında yer alan ödemelerin tamamen hesap dışında bırakılmasını hatalı buldu.

Kararda, işçinin son bir yıl içerisinde aldığı primlerin aylık ortalamasının belirlenerek kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiği değerlendirildi.

Böylece primlerin miktarının aydan aya değişmesinin, tek başına bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmasına engel oluşturmayacağı ortaya konuldu.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesinin kararını oy birliğiyle bozdu.

Karar, özellikle satış hedeflerine bağlı çalışan ve ücretinin önemli bir bölümünü primlerden oluşturan işçiler açısından önem taşıyor. Düzenli olarak alınan ve para ile ölçülebilen primlerin, kıdem tazminatı hesaplamasında göz ardı edilemeyeceğine ilişkin değerlendirme, benzer uyuşmazlıklarda da yol gösterici nitelik taşıyor.