Çerçeve Yasa Teklifi Adalet Komisyonu’ndan Geçti: Gözler Genel Kurul’da

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak adlandırılan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi.

Yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından komisyondan geçen teklif, bundan sonraki süreçte TBMM Genel Kurulu’nun gündemine gelecek. Düzenlemenin Genel Kurul’da kabul edilmesi halinde yasalaşma süreci başlayacak.

Teklifin kapsamı ne?

TBMM’ye 2/3793 esas numarasıyla sunulan teklif, PKK/KCK terör örgütü ve bağlantılı yapılanmaların faaliyetlerinin sona erdirilmesi ve silahların teslim edilmesi sonrasında uygulanması planlanan hukuki düzenlemeleri içeriyor.

Teklifte, örgütün fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, ardından bu durumun Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi şartı bulunuyor. Söz konusu kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından düzenlemede öngörülen hukuki mekanizmaların işletilmesi planlanıyor.

Düzenleme kapsamında örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte yardım etme ve örgüt propagandası yapma gibi bazı suçlar bakımından soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerine ilişkin özel hükümler getiriliyor.

5 ve 10 yıllık erteleme düzenlemesi

Teklifin dikkat çeken maddeleri arasında soruşturma ve kovuşturmaların belirli sürelerle ertelenmesine yönelik hükümler yer alıyor.

Buna göre üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında ise 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.

Benzer bir düzenleme kesinleşmiş cezaların infazı için de getiriliyor. Kapsama giren suçlardan hüküm giyenlerin cezalarının infazının da belirli şartlarla 5 veya 10 yıl ertelenmesi planlanıyor.

Bu süre içerisinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde erteleme hükümlerinin kaldırılması ve ilgili adli sürecin devam etmesi öngörülüyor.

Öte yandan düzenlemenin kapsamı sınırsız tutulmuyor. Özellikle örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile bazı ağır suçlar bakımından istisnalar bulunuyor.

“Af” tartışması

Teklifin Adalet Komisyonu görüşmelerinde en fazla tartışılan başlıklardan biri düzenlemenin af niteliğinde olup olmadığı oldu.

İktidar kanadı düzenlemenin genel af olmadığını, belirli şartların gerçekleşmesine bağlı özel bir hukuki mekanizma oluşturduğunu savunuyor. Muhalefet ise özellikle infazların ertelenmesine ilişkin hükümlerin sonuçları üzerinden düzenlemeye yönelik eleştirilerini sürdürüyor.

Teklifin yasalaşması halinde uygulanacak hükümlerin, örgütün silah bırakması ve sürecin devlet tarafından teyit edilmesi şartına bağlı olması öngörülüyor.

Süreç nasıl işleyecek?

Teklifte sürecin yürütülmesi ve izlenmesine yönelik kurumsal mekanizmalar da yer alıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulması planlanan kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra ilgili devlet kurumlarının yöneticilerinin bulunması öngörülüyor.

Ayrıca TBMM bünyesinde oluşturulacak İzleme Komisyonu aracılığıyla sürecin Meclis tarafından takip edilmesi planlanıyor.

Silah, mühimmat, patlayıcı ve diğer malzemelerin teslim edilmesi halinde bunların kayıt altına alınmasına ilişkin usul ve esasların da ilgili bakanlıklar tarafından belirlenmesi öngörülüyor.

Gözler TBMM Genel Kurulu’nda

Adalet Komisyonu aşamasının tamamlanmasıyla birlikte teklif açısından önemli bir aşama daha geride kaldı. Ancak düzenleme henüz kanunlaşmış değil.

Teklifin TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi ve burada yapılacak oylamaların ardından nihai durumunun netleşmesi bekleniyor. Genel Kurul’da değişiklik önergelerinin gündeme gelmesi de mümkün.

Kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen düzenlemenin yasalaşması halinde, “Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki ayağını oluşturacak önemli düzenlemelerden biri yürürlüğe girmiş olacak.