Spor sağlık veya dostluk değil küresel bir vurgundur

“Spor sağlık, spor dostluk” deniliyor. Peki, gerçekler gerçekten öyle mi?

Spor, günümüzde büyük bir ticaret sektörüne dönüşmüş durumda. Bizlere süslenerek, reklamlarla cazip gösterilerek sunulan bu sektörün arkasında devasa bir ticaret ağı bulunuyor. Devletler spora büyük bütçeler ayırıyor. Spor artık yalnızca bir fiziksel aktivite değil, küresel ölçekte faaliyet gösteren büyük bir organizasyon.

Profesyonel spor dallarında oyuncuların önemli bir kısmı yabancı ve bu oyunculara dev bütçeler harcanıyor. Ücretlerin döviz üzerinden ödenmesi, ülkemiz açısından ciddi bir döviz kaybını da beraberinde getiriyor.

İşin bir de şans oyunları ve bahis boyutu var. Spor üzerinden oluşturulan bahis sistemleri insanları kumara yönlendirebiliyor. Takım tutma, rekabet ve kutuplaşma üzerinden zaman zaman şiddet olayları yaşanıyor. Dostluk ve kardeşlik söylemleriyle sunulan spor, kimi zaman insanları birbirine karşı cephe almaya yönlendirebiliyor.

Forma satışları, takım logolu ürünler, reklam anlaşmaları, sponsorluklar, yayın hakları ve transfer ücretleri… Her alanda büyük paraların döndüğü devasa bir ticari yapı söz konusu.

Bir de sporun sağlık boyutu var. Sporun sağlıklı yaşamın vazgeçilmez unsuru olduğu sürekli anlatılıyor. Ancak spor kaynaklı sakatlıklar, kas ve eklem rahatsızlıkları, ağır antrenmanların vücutta oluşturduğu yıpranmalar da bir gerçek. Özellikle profesyonel sporcuların bedenlerini yoğun şekilde kullanmaları, erken yaşlarda fiziksel yıpranmalara yol açabiliyor.

Sporun gençleri zararlı alışkanlıklardan ve madde bağımlılığından koruduğu söyleniyor. Ancak spor dünyasında da madde kullanımı, doping ve bağımlılık sorunları yaşanıyor. Bu durum, sporun koruyucu etkisine ilişkin söylemlerin ne kadarının gerçek hayatta karşılık bulduğunu sorgulamayı gerektiriyor.

Bütün bunlar düşünüldüğünde şu soru akla geliyor:

Somut olarak bir değer üretmeyen, yalnızca anlık eğlenceye dönüşen, insanlara zaman, para ve zaman zaman sağlık kaybettiren spor anlayışını yanlış mı değerlendiriyoruz?

Peki, sporu yanlış mı anlıyoruz?

Spor yalnızca sahalarda, salonlarda, stadyumlarda yapılan ve izlenen faaliyetlerden mi ibaret? Spor, aynı zamanda bilek gücü, bedensel emek ve üretim olabilir mi?

Örneğin bir duvar örmek, bahçe düzenlemek, toprağı işlemek, direğe tırmanıp anten kurmak, el arabasıyla kum taşımak, bir yapının inşasına katkıda bulunmak…

Bunların tamamı fiziksel güç, dayanıklılık, hareket ve emek gerektiriyor. İnsan çalışırken kaslarını güçlendirebilir, bedenini hareket ettirebilir ve aynı zamanda ortaya somut bir eser çıkarabilir.

Saatlerce spor salonlarında ağırlık kaldırmak yerine, aynı fiziksel emeği bir şeyler üretmek için harcamak daha faydalı olabilir mi?

İnsanları takımlara bölmeden, kutuplaştırmadan, birbirine rakip hâline getirmeden, şiddete ve düşmanlığa yönlendirmeden; birlik, beraberlik ve dayanışma içerisinde fiziksel faaliyetler gerçekleştirilemez mi?

Geçmişten gelen imece kültürümüz bunun güzel bir örneği değil mi?

İnsanların bir araya gelerek tarla işlediği, ev yaptığı, bahçe düzenlediği, ihtiyaç sahiplerine yardım ettiği, birlikte çalışıp birlikte ürettiği bir düzen…

Hem bedensel hareketin hem dayanışmanın hem de üretimin bir arada olduğu bir anlayış.

Sporu tüketimle değil üretimle, rekabetle değil dayanışmayla, kutuplaşmayla değil birlik ve beraberlikle birleştirmek daha mantıklı olabilir mi?

Belki de asıl tartışmamız gereken konu, sporun kendisinden çok bugün bize sunulan spor anlayışıdır.

Spor gerçekten sağlık ve dostluk mu, yoksa sağlık ve dostluk söylemleriyle büyütülen devasa bir ticaret mi?